Selecteer een pagina

Voor vele mensen staat het woord ‘vet’ nog steeds gelijk aan hartziekten en gewichtstoename. Voeg daar het woord ‘verzadigd’ aan toe en alle alarmbellen beginnen te rinkelen. Maar als verzadigde vetten dodelijk zijn, hoe kan het dan dat mensen zo veel generaties zonder margarine, vetvrije yoghurt en magere melk heeft kunnen overleven? En waarom zijn er meer mensen met hart ziekten, overgewicht en diabetes bijgekomen sinds we minder verzadigd vet nuttigen?

Anne Buzzelli, diëtiste met een praktijk BuzzNutrition in Virginia legt het uit…

Het makkelijke antwoord is: Soms maakt de wetenschap fouten. Een aantal voorbeelden:
• De wetenschap heeft altijd getwijfeld of eieren nou gezond of dodelijk zijn. Uiteindelijk zijn ze toch maar gezond.
• Ze hebben het voorschrift van het drinken van 2 liter water per dag teruggetrokken. Later bleek iemand dat verzonnen te hebben.
• Wetenschappers hebben toegegeven dat het verkeerd was te concluderen dat diëten met veel zout, hoge bloeddruk zouden veroorzaken. Het blijkt dat slechts een aantal mensen daadwerkelijk gevoelig zijn voor zout.

Een andere kijk op vet

De meest recente bijstelling in de wetenschap is hun kijk op verzadigd vet, een onderwerp wat al een aantal decennia een veelbesproken onderwerp is. Op 12 juni 2014 verscheen er in Time Magazine een artikel van Bryan Walsh, waarin hij de waarheid onder de aandacht brengt. Het artikel heet: Ending the War on Fat (De oorlog tegen vet beëindigen). (http://time.com/2863227/ending-the-war-on-fat).

Wat zijn verzuren?

De eerste stap om te begrijpen waarom verzadigd vet een gezonde voeding is, is door te weten wat het chemische verschil is tussen verschillende typen vet. Vetzuren zijn de kleinste vetsoorten. Het zijn schakels van 4-18 koolstofatomen (C-C-C-C), elke verbonden met een of twee waterstofatomen. Vetzuren worden onderverdeeld in verzadigd, meervoudig onverzadigd, enkel onverzadigd en gehydrogeneerd. Elk vet bestaat uit een combinatie tussen verschillende typen vetzuren, maar in verschillende hoeveelheden ten opzichte van de anderen.

• Verzadigde vetten hebben 2 waterstofatomen aan elk koolstofatoom. (H-C-H). De koolstoffen zijn verzadigd met waterstof. Dit maakt de verbindingen tussen elk koolstofatoom erg stabiel. Voorbeelden hiervan zijn boter, boterolie, kokosolie, palmolie, reuzel van varkensvlees en rundvet.
• Enkelvoudige onverzadigde vetten zijn bijna hetzelfde als verzadigde vetten, behalve dat een van de koolstofatomen slechts een waterstofatoom in de verbinding heeft (C=H). Deze specifieke verbinding is kwetsbaar en gaat makkelijk kapot. Voorbeelden hiervan zijn olijfolie, avocado en varkensvet.
• Meervoudig onverzadigde hebben twee of meer koolstofatomen met slechts een waterstofatoom. Deze verbindingen zijn nog gevoeliger voor het afbreken. Hoe deze vetzuren in aanraking komen met warmte, licht en lucht hoe ranziger ze worden. Voorbeelden hiervan zijn: koolzaadolie, saffloerolie, sojaolie, plantaardige olie, maïsolie, pindaolie, zonnebloemolie en sesamolie.
• Gehydrogeneerde vetten, ofwel transvetten, bevinden zich op natuurlijke wijze in kleine hoeveelheden in koeienmelk en vlees, maar de meeste bronnen zijn gemaakt door de mens. Om gehydrogeneerde olie te maken, worden plantaardige vetten gebombeerd met nikkelatomen in een machine totdat ze meer verzadigd zijn met waterstofatomen. Het lichaam verward gehydrogeneerde vetten met natuurlijk vet en sluit ze in, in de wanden van cellen. Deze celwanden worden daardoor stijf en minder plooibaar, wat niet goed is. Transvetten zitten vooral in margarine en gebakken waar.

7 redenen waarom verzadigde vetten gezond zijn

 

1. Het lichaam maakt verzadigd vet … bewust!
Het lichaam gebruikt vet voor vele cruciale taken (zoals brandstof, celmembraan materiaal en isolatie). Je lever produceert zelf vet, of recyclet vet afkomstig uit de voeding. Wanneer de lever doet dit, maakt het bewust verzadigde vetzuren (met name stearinezuur en palmitinezuur).
Moleculen gemaakt door uw eigen lichaam kunnen niet slecht zijn voor je gezondheid, omdat je lever nooit zou proberen je te doden! De vetten die je lever maakt, zitten ook in voedingsmiddelen zoals olijfolie, zuivel, rundvlees, chocolade, boter, reuzel en kippenvet. Daarnaast bevat ook moedermelk een hoog gehalte aan verzadigd vet.

2. Niet-verzadigde vetten zijn vaak ranzig.
Als je op een groente of zaadje kauwt, is het niet zo dat de olie er uit spat. Het kost veel werk om de olie uit de vegetatie te verkrijgen. Tijdens het proces ontstaat er warmte en komt de olie in aanraking met veel zuurstof en licht, welke meervoudig onverzadigde vetzuren beschadigen, wat de belangrijkste soort vet in zaadoliën is.
Een van de belangrijke stappen bij het produceren van plantaardige oliën zijn het verwijderen van geur. Eenmaal gebotteld, waarbij de oliën in doorzichtig plastic worden gewaard, kan het licht de kwetsbare vetzuren verder beschadigden. Om dit soort olie te verbranden, heeft het lichaam veel beweging nodig. Er moet veel energie verbrand worden. Verzadigde vetten zijn zeer stabiel en raken niet gemakkelijk beschadigd door hitte, licht of lucht. Enkelvoudig onverzadigde vetten, zoals olijfolie, zijn minder kwetsbaar, maar zijn nog steeds niet aan te raden om mee te koken.

3. Pure voeding met verzadigde vetten stimuleert gewichtsverlies
Verzadigde vetten, gecombineerd met een daling van de geraffineerde koolhydraten en suiker, stimuleren gewichtsverlies. Een teveel van levensmiddelen kan worden omgezet in vet in het lichaam, maar teveel geraffineerde koolhydraten en suiker zijn de grootste boosdoeners voor gewichtstoename en ontstekingen. Ontstekingen stimuleert het lichaam om vet op te slaan in en rond de buik. Geraffineerde koolhydraten is voedsel gemaakt met meel, zoals brood, pasta, pizza, crackers, pretzels, tortilla chips, bagels en gebak. Het beste is om koolhydraten zoals specerijen gebruiken en je te richten op kleine porties van aardappelen, zoete aardappelen en volkoren granen (liefst een nacht geweekt).

4. Verzadigde vetten maken cholesterol groter, luchtiger en veiliger.
Kleine, dichte cholesterol is een oorzaak van hart-en-vaatziekten. Andere vormen van cholesterol zijn eigenlijk zowel gezond als heilzaam. Personen met hoge niveaus van Lp (a) (zoals we cholesterol noemen) kunnen zowel de genetica als overconsumptie van geraffineerde koolhydraten de schuld geven. Maar Lp (a) is niet zo gevaarlijk, tenzij er sprake is van ontstekingen. Ontstekingen veroorzaken zweren en krassen op de binnenkant van bloedvaten. Lp (a) gaat in die spleten zitten, waar het kan ophopen. Een dieet dat voldoende verzadigd vet en minder geraffineerde koolhydraten bevat stimuleert grote, pluizige cholesterol, dat is minder geneigd om vast komen te zitten en problemen te veroorzaken.

5. Verzadigde vetten worden gezien als de voorkeursbrandstof voor het hart.
In feite bestaat het vetweefsel rondom het hart voornamelijk uit verzadigde vetten. In tijden van stress gebruikt het hart die verzadigde vetzuren als een energiereserve.

6. Veel fysiologische processen zijn afhankelijk verzadigd vet.
• Sterke botten hebben mineralen nodig en verzadigde vetten moeten aanwezig zijn om deze mineralen te absorberen.
• De hersenen bestaat voornamelijk uit cholesterol en vet, en de meeste van de vetzuren in de hersenen is verzadigd.
• De lever wordt beschermd door verzadigde vetten als het alcohol, suiker en medicatie verwerkt.
• Het doorgeven van biochemische boodschappen tussen cellen vereist verzadigde vetten. Denk bijvoorbeeld aan het vrijgeven van insuline: wanneer en hoeveel er nodig is.
• Immune cellen zijn afhankelijk van zowel verzadigde vetten als cholesterol. Sommige verzadigde vetten doden microben meteen, zoals laurinezuur in kokosolie.
• Een coating die de druk regelt in de longen, zodat er wordt voorkomen dat ze aan elkaar plakken na uitademing, is gemaakt van verzadigd vet. Zonder die laag zouden we stikken.

7. Levensmiddelen met verzadigde vetten zijn heerlijk!
Kokosolie, boter, eieren, vlees en zuivelproducten bevatten heerlijk verzadigd vet. Het is alsof Moeder Natuur wil dat je haar voedsel geniet. Echter, als mensen grootschalige landbouw blijven ontwikkelen, worden niet alle dierlijke producenten op dezelfde manier bereid. Als u budget het toelaat, koop dan biologische zuivel, uitloop eieren en vlees dat is vrij van hormonen en antibiotica. Dieren slaan hun gifstoffen in hun vet. Aangezien dieren die in de bio-industrie zitten meer gifstoffen krijgen toegediend, is hun vet is een geconcentreerde bron. Het is vaak goedkoper om grote stukken van dieren rechtstreeks van de boeren te kopen en deze samen met vrienden de delen.

Waarom heeft verzadigd vet zo’n slechte reputatie?
Het is moeilijk te geloven dat ondanks al deze voordelen voor de gezondheid, de reputatie van verzadigd vet zo negatief is geworden. Zoals met de meeste dingen is de verwarring veroorzaakt door de politiek, marketing en geld. In de jaren 1950 en ’60, heeft een man genaamd Ancel Keys veel moeite gedaan om consumenten nieuwe producten als margarine en plantaardig olie te gaan eten, in plaats van boten en reuzel. Keys werd belachelijk gemaakt door artsen en de wetenschap toen hij begon met zijn kruistocht. De wetenschap stond absoluut niet achter hem. Hij was echter een knappe, charismatische, welbespraakte man die gesteund werd door de industrie. Zijn boodschap werd luider en overtuigender. Om het nog erger te maken, werden de tegengestelde wetenschappers Jacob Yerushalmy en Herman Hilleboe genaamd, niet gehoord. Hun meer complexe namen, zachter persoonlijkheden en gebrek aan financiering verminderd hun impact.

Er zijn veel studies die aangeven dat verzadigd vet gezondheidsproblemen veroorzaakt. Ironisch genoeg zijn er ook diverse studies die bewijzen dat de voeding studies onnauwkeurig zijn, vooral omdat ze vertrouwen op vragenlijsten die waarbij mensen hun voedselinname over langere tijd, soms jaren terug, moeten invullen. De waarheid ligt een stuk terug in de tijd.

Voordat vet werd gewonnen door machines of gebouwd in fabrieken, aten mensen verzadigd vet. Als het slecht voor ons was, zou de mens niet hebben overleefd als soort. De twee ware vijanden van de gezondheid die de spotlight verdienen, zijn suiker en stress. Maar gelijke nadruk moet op tekorten aan voedingsstoffen worden gebracht, hetzij als gevolg van een verminderde consumptie van groenten, vetten en zeezout of ontoereikendheid van onze bodem.

Erkenning voor vet
De erkenning dat verzadigd vet is niet de vijand is, maar een vriend is erg spannend! Naast het voordeel voor onze smaakpapillen, zullen onze tailles, hart, hersenen en levers een boost van gezondheid en vitaliteit krijgen als meer verzadigd vet wordt gebruikt. De grootste hindernis voor velen zal de psychologische barrière van angst zijn, die is gebouwd rond vet in het algemeen, maar vooral rond verzadigd vet. Voeg boter en kokosolie langzaam toe, theelepel per theelepel. Uw lichaam zal genieten en de verschuiving naar een dieet dat meer verzadigd vet bevat aanmoedigen.

Bron: Anne Buzzelli, diëtiste met een praktijk BuzzNutrition in Virginia.

 

  

Heb je nog vragen na het lezen van deze informatie? Stuur me even een bericht.

Matty Barnhoorn
TheNewFood