Toen Matty Barnhoorn (1962), oprichter van TheNewFood, in 2001 strikt koolhydraatarm/keto ging eten veranderde dat haar leven compleet. Van altijd honger, naar eetrust en verzadiging. Van altijd aan de lijn, naar altijd op gewicht. Van allerlei gezondheidsproblemen, naar bruisende gezondheid. Van altijd moe en lusteloos, naar bergen energie. Elke dag weer! En dat alleen door anders te eten! Haar grootste wens is dat nog heel veel meer mensen deze aanpak ontdekken, zodat ook zij zich zo heel veel beter kunnen gaan voelen! In haar blogs deelt ze wat haar bezighoudt.
Is keto eigenlijk gewoon een strengere vorm van koolhydraatarm eten? Is koolhydraatarm de milde variant en keto dezelfde aanpak, maar dan strenger? Veel mensen denken van wel. Maar zo is het niet. Keto is niet simpelweg “nog wat minder koolhydraten”. Keto is eigenlijk iets compleet anders. Maar niet iedereen begrijpt wat dat verschil is.
Ik hoor ook vaak: “Als ik straks op gewicht ben, ga ik gewoon koolhydraatarm eten in plaats van keto.” Of koolhydraatbeperkt. Dat lijkt een stuk makkelijker, want dan mag je net wat meer. Maar door koolhydraten toe te voegen, ga je uit ketose. En dat verandert het hele spel. Want wel of niet in ketose zijn maakt alle verschil voor je lijf, zeker als je insulineresistent bent, zoals zoveel van ons. Ik ga proberen het verschil te laten zien.
JOUW HUIS
Stel je voor dat jouw insulineresistente lijf een huis is. Een huis waarin meerdere kranen openstaan. Maar uit die kranen stroomt geen schoon water, maar modder. Modder die bestaat uit koolhydraten die je lijf niet goed meer kan verwerken. Brood. Crackers. Koekjes. Pasta. Rijst. Aardappels. Pizza. Chips. Ontbijtgranen. Frisdrank. Sap. Tussendoortjes. Het blijft maar komen. En het lukt je niet meer om het op te ruimen.
Want dat is wat insulineresistentie betekent. Je lijf kan koolhydraten niet meer goed verwerken. Elke keer dat je iets van koolhydraten eet, komt er opnieuw modder binnen. Via de ene kraan wat brood, via de andere een koekje, ergens anders rijst of pasta, en tussendoor nog iets kleins waarvan je denkt dat het wel meevalt. Maar alles bij elkaar blijft die stroom doorgaan.
Je lijf probeert de boel bij te houden. Het dweilt. Het pompt. Het ruimt op. Het slaat op. Maar de modder blijft komen. In het begin lijkt het misschien nog te overzien. Je redt het nog net. Maar na een tijdje wordt alles vies, plakkerig en zwaar. Het is dweilen met de kraan open. De vloer trekt krom. Kastjes zwellen op. In de hoeken ontstaat schimmel. Dingen die eerst stevig waren, raken langzaam aangetast. Omdat de stroom niet stopt.
En omdat geen enkel huis erop gebouwd is om eindeloos modder te verwerken.
EN DAN GA JE KOOLHYDRAATARM ETEN
Koolhydraatarm eten draait de modderkranen voor een deel dicht. Er komt minder binnen. Dat geeft vaak al veel rust als je insulineresistent bent. Je hoeft minder hard te dweilen. De vloer staat niet meer voortdurend blank. Je kunt eindelijk wat opruimen. Een paar handdoeken uitwringen. Een deur openzetten. Misschien zie je zelfs voor het eerst waar de schade zit. Dat is waardevol. Natuurlijk is dat waardevol.
Maar als er nog steeds modder binnenkomt, blijft het huis vochtig. De vloer droogt niet echt. De muren blijven klam. In de hoeken blijft het muf. Je bent niet meer aan het redden wat er te redden valt, maar het huis komt ook nog niet helemaal tot rust. Dat is wat er bij veel mensen gebeurt als ze koolhydraatarm eten, maar niet in ketose komen. Er komt minder belasting binnen, maar je lijf is nog niet volledig overgeschakeld op vet als brandstof.
Je merkt waarschijnlijk al wel verbetering. Misschien val je af, heb je wat meer energie en minder klachten. Maar het brengt vaak niet de echte gezondheidswinst en eetrust die keto kan geven. De trek blijft op de achtergrond aanwezig. De honger komt makkelijker terug. Je moet blijven opletten, blijven bijsturen, blijven dweilen. En de verwarming brandt nog steeds maar op een laag pitje.
GEZOND KETO
En dan ga je gezond keto eten. Nog minder koolhydraten en meer gezonde vetten. Daarmee draai je de modderkranen dicht. Want met gezond koolhydraatarm keto geef je je lijf wat het nodig heeft, terwijl je weglaat wat het niet meer goed kan verwerken. Je lijf wordt daardoor gedwongen om op een vetverbranding over te gaan… De kachels gaan weer branden, want er is weer volop brandstof!
Dan kan je huis drogen. De vloer kan echt drogen. De muren worden minder klam. De muffe lucht trekt weg. Kastjes kunnen open. Wat aangetast is, wordt zichtbaar. En als je eenmaal goed in ketose bent, raak je steeds beter verzadigd. Vaak heb je dan genoeg aan twee maaltijden per dag. Doordat je minder vaak eet, ontstaat er meer tijd en ruimte voor opruimen en echt herstel, waaronder autofagie. Voor opnieuw opbouwen. Voor léven.
En precies daarom is keto zoveel meer dan “gewoon minder koolhydraten eten”. Minder koolhydraten kan rust brengen in je huis. Maar gezond keto gaat verder. Het zet de kachels aan en kan ruimte maken om op te ruimen, te herstellen en te repareren.
IS KOOLHYDRAATARM ETEN MAKKELIJKER?
Keto lijkt misschien strenger dan koolhydraatarm. Je hebt minder speelruimte. Want zodra je te veel koolhydraten eet, ga je uit ketose. Dat heb je niet bij “gewoon” koolhydraatarm of koolhydraatbeperkt eten. Daar is ketose niet het uitgangspunt. Maar juist daardoor mis je ook wat ketose kan brengen. Niet dezelfde eetrust. Niet dezelfde constante energie. Niet al die kachels die volop branden in je lijf.
Is keto dan moeilijker? Veel mensen ervaren dat niet zo. Ze ervaren keto niet als beperkend, maar juist als bevrijdend. Niet omdat ze nooit meer iets lekkers zouden willen, of ineens niet meer van croissantjes houden. Natuurlijk niet. Maar iets lekker vinden is niet hetzelfde als het blijven eten. Zeker niet als je weet wat het in jouw lijf doet. Zeker niet als je je realiseert dat het de kachels weer dooft.
Misschien is echte vrijheid hier niet dat je alles kunt eten, maar dat eten niet meer de hele dag aan je trekt. Dat je hoofd rustiger wordt. Dat je lijf niet steeds roept om meer. Dat je huis weer warm kan worden en dat je vol energie lichter kunt leven.
KETO KAN HET VERSCHIL MAKEN
Wat we zien bij mensen die al langer ernstig insulineresistent zijn, is dat die modderstroom vaak al jarenlang problemen geeft. Overgewicht. Hoge bloedsuiker. Hoge bloeddruk. Een vervette lever. Steeds meer trek. Vermoeidheid na het eten. Ontstekingsklachten. Hormonale onrust. Het gevoel dat je lijf niet meer normaal reageert op eten. Misschien zelfs diabetes type 2 of andere chronische klachten.
Voor die groep kan gezond keto een enorm verschil maken. Omdat je niet alleen minder modder binnenlaat, maar de stroom stopt. Omdat je lijf niet meer voortdurend hoeft te reageren op wat het niet goed kan verwerken. Omdat er dan pas echte rust ontstaat. En nieuwe energie. En vanuit die warmte en rust kan herstel beginnen.
Maar als je zó insulineresistent bent, dan verdwijnen die modderkranen niet zomaar. Ze blijven. En zodra je meer koolhydraten gaat eten dan past bij keto, gaan ze toch weer een beetje stromen. De kachels gaan zachter branden. Het huis wordt weer vochtiger. Dan wordt koolhydraatarm niet automatisch een stap vooruit, maar soms juist een stap terug voor je lijf.
LANG LEVE KETO!
Kortom: keto is geen strengere versie van koolhydraatarm. Keto is een hele andere toestand in je lijf. Een toestand waarin de modderstroom stopt, de kachels weer volop kunnen branden, je minder vaak hoeft te eten en je lijf eindelijk kan doen waar het al die tijd nauwelijks aan toekwam: opruimen, herstellen en weer gaan leven. Een lichter leven.
