Selecteer een pagina

Jicht en gezond koolhydraatarm/keto

Jicht wordt veroorzaakt door kristalvorming die ontstaat door hogere urinezuurwaardes. Vroeger werd gedacht dat dierlijke eiwitten (vlees en vis!) hier de oorzaak van waren. Inmiddels weten we dat niet die dierlijke eiwitten, maar suiker (en dan met name fructose) de schuldige is! Starten met een suikervrije, gezonde koolhydraatarme/keto aanpak is daarom een heel erg goed idee bij jicht!

Dierlijke eiwitten niet de oorzaak

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat dierlijke eiwitten jicht veroorzaken. In vlees zitten stofjes die worden afgebroken tot urinezuur, maar inmiddels weten we dat deze stofjes het urinezuur niet zo ver verhogen dat je daar jicht van krijgt: de nieren scheiden deze urinezuur uit. Er is daarom geen reden dierlijke eiwitten te beperken.

Er is zelfs een onderzoek waarin wordt aangetoond dat veganisten een hogere urinezuurwaarde hebben dan mensen die wel vlees en vis eten.

Suiker is de echte oorzaak van jicht

Volgens diverse onderzoekers (onder wie de vooraanstaande nierspecialist en fructose-expert Richard Johnson), is een hoge suikerconsumptie de belangrijkste risicofactor voor het krijgen van jicht. Jicht komt vaker voor bij mensen die insulineresistent, hun lichaam kan koolhydraten niet goed meer verwerken. Jicht wordt ook steeds meer gezien in ontwikkelingslanden, waar de frisdrankconsumptie toeneemt.

Jichtpatiënten hebben ook vaker en uitgebreidere atherosclerose (aderverkalking), hoge bloeddruk en diabetes 2. Ze overlijden ook vaker aan een hartinfarct of beroerte. Allemaal gevolgen van onbehandelde insulineresistentie. Los daarvan kunnen de uraatkristallen die in gewrichten jicht veroorzaken, ook nierstenen vormen.

Koolhydraten en suikers (en alcohol) zorgen ervoor dat het lichaam urinezuur minder goed kan afbreken en uitscheiden en dat urinezuur gaat stapelen, zeker als je insulineresistent bent. Dit kan zowel in het bloed plaatsvinden, als in de cellen. Soms komt het voor dat bijvoorbeeld urinezuur in het bloed normaal is, maar iemand toch een jichtaanval heeft: in de cellen op de plek waar de aanval zich manifesteert zit dan veel urinezuur ‘opgeslagen’.

Triggers 
Heb je eenmaal een jichtaanval gehad dan is de kans groot dat er meerdere aanvallen volgen. In bepaalde families komt jicht vaker voor, net als insulineresistentie. Suiker (wat voor de helft bestaat uit fructose) leidt bij hen veel eerder tot verhoogde urinezuurspiegels en alle narigheid die daarmee geassocieerd is, waaronder jicht.

Ook alcohol kan een aanval uitlokken. Het laat de concentratie urinezuur stijgen en maakt dat de nieren het minder snel kunnen uitscheiden. In een experiment kregen 10 jichtpatiënten, die al langer symtoomvrij waren, een glas whisky. Negen van hen ontwikkelden enkele uren later één of meer jichtaanvallen.

Bij bepaalde plastabletten, bijvoorbeeld hydrochloorthiazide, heb je ook een groter risico op het krijgen van een jichtaanval. Zeker wanneer je al eens een jichtaanval hebt gehad, maar ook als je nog nooit een jichtaanval gehad hebt is het goed hier rekening mee te houden. Als dit het geval is krijg je vaak een andere soort plastablet, bijvoorbeeld furosemide. Onze ervaring is dat plastabletten (voor een hoge bloeddruk) vaak binnen enkele weken na het starten met een gezonde koolhydraatarme/keto aanpak afgebouwd en gestopt kunnen worden.

Jicht behandelen

Om jicht te behandelen kun je het beste de bron ‘aanpakken’ en uit het dieet te ‘elimineren’. De beste aanpak hiervoor is om koolhydraten en alcohol te schrappen uit je menu. Hierdoor maak je minder urinezuur aan en kunnen je nieren dit veel beter uitscheiden. Het risico op een jichtaanval neemt daardoor al snel af.

Ook blijkt uit onderzoek dat ketonen ervoor zorgen dat je minder kans op een jichtaanval hebt, omdat ketonen een ontstekingsremmende werking hebben. De ketonen remmen de ontstekingsreactie waarbij jicht ontstaat. Daarnaast zorgen de ketonen ervoor dat een jichtaanval sneller over gaat.

In het begin kan het zijn dat je wat meer last krijg van de jicht. Dit komt vermoedelijk doordat je lijf oude jichtkristallen in de gewrichten aan het opruimen is. Deze klachten verminderen altijd binnen 6 tot 8 weken. Het kan wel enkele maanden duren voordat alle jichtklachten verdwenen zijn.

Hoe pak je het aan? Volg de startgidsweekmenu’s om snel en effectief te starten met deze aanpak. Je hoeft niks aan te passen in je menu. Je hoeft dus niet minder vlees (of vis) te gaan eten dan aangegeven. 

Extra tips

1. Drink voldoende water
Water zorgt ervoor dat je nieren makkelijker urinezuur uitscheiden. Hierdoor stapelt urinezuur minder en heb je minder kans op een jichtaanval. Als je net start met de koolhydraatarme/keto aanpak is dit extra belangrijk, je verliest in de eerste dagen veel vocht. Drink minimaal 2 liter water per dag en vergeet daarbij niet je mineralen aan te vullen, dit is belangrijk om niet te veel mineralen te verliezen. 

2. Alcohol kan een jichtaanval triggeren
Wij raden het drinken van alcohol tijdens de eerste 8 weken af, zodat je lichaam beter kan wennen aan het verbranden van vet als brandstof. Heb jij in het verleden last gehad van jicht dan is dat nog een belangrijke reden om geen alcohol te drinken. 

3. Slik eventueel jichtmedicatie voordat je gaat starten met deze aanpak
In het begin kunnen jichtaanvallen soms juist toenemen. Heb je erg veel last gehad van jichtaanvallen in het verleden? Dan is het misschien verstandig een week voordat je gaat beginnen met deze aanpak, te starten met medicatie tegen jicht. Een goed medicijn hiervoor is allopurinol.
Na 4 tot 6 weken koolhydraatarm/keto eten, kun je stoppen met het slikken van dit medicijn.

Soms blijft het urinezuur in het bloed toch wat aan de hoge kant, dan is het heel soms toch aan te raden de allopurinol te blijven gebruiken. Overleg dat dan met je behandelaar.

4. Smokkel niet
Smokkelen, en één keer koolhydraten eten (of alcohol drinken), kan direct een nieuwe jichtaanval triggeren. De kans is erg groot dat je na het smokkelen al vrij snel een jichtaanval krijgt, doordat urinezuur sterk toeneemt. Doe jezelf dit niet aan, en smokkel niet!

BRONNEN BIJ DIT ARTIKEL

https://www.dietdoctor.com/low-carb/side-effects/gout

Schmidt, J. A., Crowe, F. L., Appleby, P. N., Key, T. J., & Travis, R. C. (2013). Serum Uric Acid Concentrations in Meat Eaters, Fish Eaters, Vegetarians and Vegans: A Cross-Sectional Analysis in the EPIC-Oxford Cohort. PLoS ONE8(2), e56339. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0056339

Matzkies, F., Berg, G., & Mädl, H. (1980). The Uricosuric Action of Protein in Man. Advances in Experimental Medicine and Biology, 227–231. https://doi.org/10.1007/978-1-4615-9140-5_36

Gill, A. (2013). Correlation of the Serum Insulin and the Serum Uric Acid Levels with the Glycated Haemoglobin Levels in the Patients of Type 2 Diabetes Mellitus. JOURNAL OF CLINICAL AND DIAGNOSTIC RESEARCH. https://doi.org/10.7860/jcdr/2013/6017.3121

Hussain, T. A., Mathew, T. C., Dashti, A. A., Asfar, S., Al-Zaid, N., & Dashti, H. M. (2012). Effect of low-calorie versus low-carbohydrate ketogenic diet in type 2 diabetes. Nutrition28(10), 1016–1021. https://doi.org/10.1016/j.nut.2012.01.016

Lu, Na & Shai, Iris & Zhang, Yuqing & Curhan, Gary & Choi, Hyon. (2014). High-Protein Diet (Atkins Diet) and Uric Acid Response.. 66. S71-S72.

Goldberg, E. L., Asher, J. L., Molony, R. D., Shaw, A. C., Zeiss, C. J., Wang, C., Morozova-Roche, L. A., Herzog, R. I., Iwasaki, A., & Dixit, V. D. (2017). β-Hydroxybutyrate Deactivates Neutrophil NLRP3 Inflammasome to Relieve Gout Flares. Cell Reports18(9), 2077–2087. https://doi.org/10.1016/j.celrep.2017.02.004 

Baloch, M., Perveen, B., Khan, K. Y., & Imtiaz, F. (2020). Ketogenic Diet to alleviate symptoms of gout. Journal of Pakistan Medical Associationhttps://doi.org/10.5455/jpma.64633 

Towiwat, P., & Li, Z.-G. (2015). The association of vitamin C, alcohol, coffee, tea, milk and yogurt with uric acid and gout. International Journal of Rheumatic Diseases18(5), 495–501. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26082349/

https://melchiormeijer.wordpress.com/2015/03/01/feiten-en-fabels-over-de-neolitische-kwelgeest-jicht/

https://grantome.com/grant/NIH/R01-HL068607-10

 

Diet doctor – blood pressure drugs

VERDER LEZEN 

PCOS

Bij PCOS is er sprake van een ernstige mate van insulineresistentie die gepaard gaat met veel typische problemen. Ze zullen bijzonder snelverminderen wanneer je begint met een gezonde koolhydraatarme/keto aanpak. Kenmerkend is een teveel aan testosteron. Uitgebreide...

PMS en endometriose

Endometriose is een aandoening waarbij (door teveel oestrogeen) op baarmoederslijmvlies lijkend weefsel zich buiten de baarmoeder (in de buikholte) vastzet. Dit kan zorgen voor irritatie en ontstekingen, verminderde vruchtbaarheid, miskramen, onregelmatige...

Overgangsklachten

Tijdens de overgang verandert er veel in de hormoonhuishouding bij vrouwen. Hier kunnen vrouwen veel klachten van ervaren, waarvan opvliegers, nachtzweten, gewichtstoename en stemmingswisselingen misschien wel de meest bekende zijn. Ook haargroei in het gezicht,...

Keto zeer effectief bij lipoedeem

Op het keto congres 2023 in Denver gaven lipoedeem therapeut Leslyn Keith en onderzoeker Siobhan Huggins van 'The Lipedema Project' een presentatie over de inzet van een gezonde keto aanpak bij lipoedeem. Volgens de sprekers weten veel vrouwen niet dat ze lipoedeem...

Waarom je niet afvalt van sporten

Een bijdrage van Sportarts Hans van Kuijk:  Overgewicht en obesitas treffen steeds meer mensen in de laatste decennia. Mensen met overgewicht die hulp zoeken om af te vallen denken vaak dat ze kunnen afvallen door (meer) te gaan sporten. Maar is dat wel zo? In de...

Gezond keto tegen migraine

Gezond koolhydraatarm/keto kan je enorm veel opleveren. Veel gezondheidsproblemen blijken af te nemen of zelfs te verdwijnen. We horen vaak dat mensen met migraine door deze aanpak veel minder vaak aanvallen krijgen en dat de aanvallen minder heftig verlopen....

Dit artikel heb ik geschreven samen met Lara Schalk. Heb je nog vragen na het lezen van deze informatie? 
Stuur me even een bericht.

Matty Barnhoorn  TheNewFood 

Wie is Lara Schalk?
Lara Schalk is verpleegkundige bij TheNewFood. Lara combineert haar medische achtergrond met haar schat aan kennis over gezonde koolhydraatarme/keto voeding. Ze schrijft onder andere artikelen voor de site en adviseert en begeleidt bij deze aanpak, ook één op één. Kijk hier voor de mogelijkheden. Stuur Lara een bericht.

BOEKEN Koolhydraatarm/keto eten 

Succesvolle praktische aanpak met makkelijke koolhydraatarme/KETO menu’s en heerlijke recepten voor elke dag.

Delen