VET GEZOND?

 

Een menu met weinig koolhydraten en veel meer gezonde vetten (ook wel LCHF = LowCarb HighFat genoemd) kan je gezondheid aanzienlijk verbeteren. Al binnen enkele weken zijn mensen veel afgevallen, zijn hun bloedwaardes (cholesterol) verbeterd, is de bloeddruk gedaald, en zijn de bloedsuikers lager en stabieler. Mensen met diabetes 2 kunnen in die eerste weken vaak al hun insuline helemaal afbouwen en ook veel andere medicatie afbouwen of helemaal stoppen.

Spectaculaire resultaten dus waar je terecht heel erg blij mee kunt zijn! En ook trots en overtuigd dat deze manier van eten het beste is voor je gezondheid. Totdat anderen lastige vragen gaan stellen over je menu. “Is het wel gezond om zo te eten?” of “Zoveel vet kan toch niet goed voor je zijn.” En dan ga je misschien toch een beetje twijfelen.

Je bent beslist niet de enige want ik ontvang heel veel mail van mensen die zich afvragen: deze koolhydraatarme en vetrijke aanpak werkt heel goed, maar is het echt wel gezond om zoveel vet te eten? In dit artikel probeer ik antwoord te geven op deze vraag.

 

De meest gestelde vraag: “Is zoveel vet eten wel gezond?”

Het korte antwoord is: Ja, koolhydraatarm en vetrijk eten is heel gezond! Wetenschappers zijn het er over eens dat er ook absoluut geen verband is tussen het eten van verzadigd vet en een verhoogd cholesterol of het krijgen van hart- en vaatziekten. En van vet eten word je niet vet, net als je niet groen wordt van groentes eten! (Zie ook: niet groen door groentes)

“Vetten uit natuurlijke voeding zijn totaal niet ongezond, dat is ons ten onrechte verteld” zo vertelt ook arts Hans Kuijk van het project Gezond dorp Leende. De adviezen om te minderen met (verzadigd) vet kloppen dus niet en leiden juist af van de echte boosdoeners die stilletjes en ongestoord steeds meer slachtoffers maken: de koolhydraten.

 

Vet als brandstof

Wanneer je veel minder koolhydraten gaat eten dan heeft je lichaam een andere brandstof nodig in plaats van koolhydraten.  Je lichaam schakelt daarom over van een koolhydratenverbranding naar een vetverbranding. Dit is de eerste belangrijke reden om voldoende vet te eten wanneer je koolhydraatarm gaat eten. Door voldoende vetten te eten maak je het makkelijk om snel en goed over te stappen op een vetverbranding en ook al heel snel je eigen lichaamsvet te gaan verbranden.

Vetten onmisbaar in koolhydraatarm menu
In de praktijk zie ik dat mensen die koolhydraatarm én vetarm gaan eten niet of slechter afvallen en zich fysiek helemaal niet prettig voelen.

 

Vet verzadigt en is gezond

Wat je direct merkt wanneer je koolhydraatarm en vetrijk gaat eten is dat je sneller en langer verzadigd bent na de maaltijd. Je hebt tussen je maaltijden door zelfs zo weinig trek dat je gemakkelijk tussendoortjes kunt laten staan (zie ook: Word je dikker van volvette kaas of van patat?).

Minder eten en minder vaak eten heeft een enorm gunstige invloed op je gezondheid. En omdat je minder eet kun je gemakkelijk afvallen. We zien ook altijd al snel een verbetering van het cholesterol (afname triglyceryden en toename van HDL, het ‘goede cholesterol’).
Niet alleen wij zien dat in de praktijk,  we horen dat ook steeds van de huisartsen en specialisten waar we mee samenwerken.

Een recent grootschalig onderzoek naar een koolhydraatarm vetrijk dieet laat opnieuw deze enorme gezondheidswinst zien. Onderzoekers zagen alle risicofactoren voor hart-en-vaatziektes zoals bloedsuiker, bloeddruk en cholesterol keer op keer enorm verbeteren. Uit veel onderzoeken (zoals deze) blijkt dat er helemaal geen verband is tussen verzadigd vet eten en een toename van risicio op hart- en vaatziektes.

 

Waarom hebben we dan eerst geleerd dat vet slecht is?

Het idee dat verzadigd vet slecht zou zijn voor hart en vaten is gelanceerd in 1955 door wetenschapper Ancel Keys. Hij publiceerde een onderzoek dat aantoonde dat veel (verzadigd) vet eten de kans hart- en vaatziekten verhoogt.  Mede op basis van zijn ‘bevindingen’ werden in 1971 nieuwe voedingsrichtlijnen geïntroduceerd; men moest meer koolhydraten eten en weinig vet.

Koolhydraatrijke producten als brood, aardappelen, rijst en pasta werden nadrukkelijk aanbevolen. Er kwamen steeds meer ‘light’ producten op de markt waar vet was uitgehaald en waar suikers en andere koolhydraten aan werden toegevoegd.

Ancel Keys had de uitkomst van het onderzoek verzonnen
Pas veel later bleek dat Ancel Keys had geknoeid met de uitkomst van zijn onderzoek; hij kon namelijk helemáál niet aantonen dat veel verzadigd vet eten ongezond is. Het voedingsadvies om vetarm te eten was dus gebaseerd op het onderzoek  van een fraudeur!

Door het bedrog van Ancel Keys zijn mensen werkelijk bang geworden voor vet. En die angst is hardnekkig. Ondanks de vele grote, goed uitgevoerde onderzoeken die laten zien dat er geen verband is tussen (verzadigd) vet en hart- en vaatziektes. Het lijkt erop dat de organisaties zoals het voedingscentrum nu zó voorzichtig zijn geworden dat ze geen nieuw standpunt in durven te nemen over de vetconsumptie.

 

Wat heeft het advies “let op vet” ons “opgeleverd”?

Als vetarm écht zou werken om slank en gezond te worden, dan zouden we daar ook bewijs van moeten hebben toch? Maar dat bewijs is er niet, in tegendeel. We zien vooral dat het advies om op vet te letten en juist meer koolhydraten te eten ons in de loop van de jaren massaal dikker en zieker heeft gemaakt.

Vanaf het moment dat we minder vet en meer koolhydraten zijn gaan eten is de hoeveelheid mensen met gevolgen van insulineresistentie, zoals (ernstig) overgewicht, diabetes 2 en hart- en vaatziekten in schrikbarend hoog tempo gestegen. Zoals je kunt zien is het aantal mensen met overgewicht in de afgelopen jaren juist enorm toegenomen in plaats van afgenomen! Het was blijkbaar een slecht advies!

 

Kijken we naar het aantal mensen met diabetes type 2: in 1971 waren het vooral sommige oudere mensen die diabetes type 2 kregen, we spraken toen van ‘ouderdomsdiabetes’. Maar in de loop der jaren kwam diabetes op steeds jongere leeftijd voor. Inmiddels hebben ruim 1,2 miljoen mensen diabetes type 2 en een veel groter aantal mensen heeft beginnende diabetes zonder dit te weten. De verwachting  is  dat 1 op de 3 mensen diabetes type 2 krijgt (bron: Diabetes Fonds).

Steeds meer artsen adviseren het eten van meer (verzadigde) vetten!

Vet eten, ook onverzadigde vetten, is gezond! Er zijn wereldwijd steeds meer artsen die dit benadrukken. Ik noem hier enkele van hen.
In een interview zegt dokter Westman: “Ik vertel mijn patiënten niet voor vet te vrezen. Ik zeg eet veel vet. Het geeft je een vol gevoel en het veroorzaakt geen kwalen. In feite zorgt het voor een beter cholesterol dan al het andere voedsel.”

Ook cardioloog Malhotra pleit voor het eten van meer verzadigd vet.  Hij vindt dat het tijd is om de mythe over verzadigd vet de wereld uit te helpen. Volgens de arts leidt de opvatting dat we verzadigde vetten moeten skippen juist tot een verhoogde kans op hartziekten. “Recente studies tonen geen verband aan tussen het eten van verzadigd vet en hartziekten”, aldus de specialist. Integendeel, verzadigd vet blijkt juist beschermend te werken. Luister hier een recente Podcast van Malhotra.

Cardioloog James DiNicolantonio pleit voor nieuwe voedingsrichtlijnen. “De huidige adviezen zijn gebaseerd op het achterhaalde idee dat verzadigd vet cholesterol verhogend werkt en dus ook een verhoogde kans op hart en vaatziekten oplevert. Maar dat is helemaal niet zo.”

De Zweedse huisarts Eenfeldt roept op om vooral meer vet te gaan eten en minder koolhydraten. Samen met honderden artsen wereldwijd pleit hij voor deze LCHF levensstijl, met méér (verzadigd) vet en veel minder koolhydraten. Eenfeldt: “Vetten verzadigen niet alleen beter, ze helpen je ook om je lichaamvet te verbranden en gezonder te worden.”

Zijn álle vetten gezond?

Nee, niet álle soorten vet zijn gezond, sommige soorten vet kun je beter niet eten.

WEL: Vette vis, vlees mét vet, kip mét vel, eieren, vette zuivelproducten (roomboter, volvette kaas, volvette yoghurt, slagroom, creme fraîche, ghee etc.),  kokosvet, volle kokosmelk, olijfolie, palmolie, palmpitolie, lijnzaadolie, ossewit, avocado’s en vette noten.

NIET: Eet vooral geen transvet. Transvetten kunnen veel schade aanrichten in je lijf, vermijd ze dus áltijd! Transvetten vind je in veel kant-en-klaar producten. Ze staan altijd vermeld op de verpakking.
Ook andere industrieel bewerkte vetten zoals margarines, alle vloeibare bak- en braadproducten en de meeste plantaardige oliën (sojaolie, maisolie, raapzaadolie, koolzaadolie, zonnebloemolie, slaolie, saffloerolie) kun je beter niet gebruiken, de meeste bevatten heel veel Omega-6 vetzuren.

Hoeveel vet past in een LCHF/koolhydraatarm menu?

Wanneer je binnen je drie hoofdmaaltijden zoveel mogelijk kiest voor van nature vetrijke producten en ook ruim vet gebruikt bij het bereiden van je maaltijd, dan krijg je in principe een passende hoeveelheid vet binnen. Eet tot je vol zit en nooit meer dan dat! Zorg ervoor dat je hoofdmaaltijden goed verzadigen, is dat niet het geval, voeg dan meer vet toe. Eet nooit als je niet echt trek of honger hebt.

Wanneer je niet (meer) hoeft af te vallen
Wanneer je niet hoeft af te vallen, maar wel LCHF wilt eten vanwege de gezondheidsvoordelen, dan kun je meer vet toevoegen, zodat je veel meer calorieën binnen krijgt. Tussendoor kun je bijvoorbeeld de zogenaamde bulletproof koffie drinken (koffie met roomboter en kokosvet erdoor geklopt). Of smoothies met extra vet. (Wil je wél afvallen wees dan voorzichtiger met dit soort extra vetbommen tussendoor.)

Je hebt dus ruim voldoende vet nodig om af te vallen, maar als je niet wilt afvallen eet je nóg meer vet. Het kunt even zoeken zijn naar de hoeveelheden die bij jou het beste werken. Wat mij betreft hoef je dat niet allemaal te gaan berekenen met macro’s en app’s te gebruiken, maar is het vooral belangrijk om te luisteren naar jouw eigen lijf.

Let op: Meer vet eten niet combineren met heel veel koolhydraten!

Meer vet eten is niet gezond wanneer je de hoeveelheid koolhydraten in je menu niet aanpast. Dus blijf je gewoon veel koolhydraten eten met daarbij veel vet dan zul je snel veel te veel eten en ook dikker en ongezonder worden. Bovendien heeft een menu met veel koolhydraten een nadelige invloed op je gezondheid omdat het insulineresistentie kan veroorzaken of verergeren.

Ik hoop dat ik de vraag “is zoveel vet eten wel gezond” op deze manier goed heb kunnen beantwoorden. En dat ik jou en de mensen om je heen heb kunnen geruststellen! Laat andere mensen dit artikel lezen wanneer ze nog niet begrijpen waarom meer (verzadigd) vet eten juist een goed idee is voor je gezondheid!

Mocht je nog vragen hebben stuur me dan een bericht.

Matty Barnhoorn
TheNewFood