Het is half november. De dagen worden kouder. Ik maak me klaar voor een strandwandeling. Mijn winterjas heb ik net uit de kast gehaald. Het is weer tijd ervoor. Zonder nadenken trek ik hem aan. Rits omhoog. Klaar.

Alleen… hij gaat niet dicht.

Niet “een beetje strak”. Niet “even wennen”. Gewoon: NEE.

Ik ben dus flink aangekomen.

In één seconde schiet er van alles door me heen. Verbijstering. Ongeloof. Irritatie. En eerlijk gezegd ook: hoe dan? Want ik doe, tussen aanhalingstekens, alles goed.

Ik eet keto. Puur. Echt. Altijd. Geen gesjoemel. Geen ‘ach vandaag even’. En toch sta ik daar met een jas die me ineens niet meer accepteert.

Ik wist natuurlijk wel dat ik in een zeer stressvolle periode zat. Te veel, te lang. Ik voelde ook dat mijn lijf al maanden in een soort verkramping zat. Maar ik dacht óók: ja oké, stress. Maar ik ken dit spelletje. Dan gaan we gewoon even een tandje strenger.

Dus dat deed ik. Omad. Vasten. Strakker keto. Zoals ik vaker deed. Dat werkte altijd. Ik had ergens nog het naïeve idee dat mijn lijf dan zou zeggen: ah, natuurlijk, dankjewel. Nu laat ik meteen 8 kilo los. Excuses voor het ongemak.

Maar zo ging het niet.

Keto werkte helemaal niet meer zoals eerst. Op geen enkele manier. Het werd eerder erger.

En dat is het moment waarop het echt raar wordt. Want dit is precies het punt waarop mensen mij normaal gesproken vragen: “Matty, wat doe ik fout?” Veel mensen zien mij, laten we eerlijk zijn, een beetje als de koningin van het afvallen.

Dus toen ik daar zo in de gang stond, met een jas die niet meer dicht kon, viel het kwartje. Ergens tussen die jas en die stilte van mijn lijf.

Ik kan de koningin zijn, maar mijn lijf zegt doodleuk: leuk gespeeld Matty. En dan legt het zijn troef op tafel. Het speelt de aas. De kaart die alles wint, die boven alles staat. De kaart van paraatheid. De kaart van mijn lijf.

Dat is precies het stuk dat we vaak vergeten, ook in de keto-wereld.

We hebben inmiddels wel door dat calorieën tellen niet werkt, omdat je geen calorie-in-calorie-uit-machine bent. Maar stiekem behandelen we keto soms ook zo. Alsof je de juiste brandstof erin giet en het lichaam dan automatisch doet wat jij wilt.

Maar je lijf is geen machine.

Je lijf is een levend systeem. Een ingenieus systeem. En het heeft prioriteiten.

Prioriteit één is overleven. Dat staat boven alles. En om te overleven moet het veilig zijn. Als je lijf veiligheid ervaart, komt er ruimte. Dan kan het loslaten. Dan werkt keto vaak bijna moeiteloos. Dan wordt rust weer de basis.

Maar als je lijf langdurig stress waarneemt, spanning, zorgen, verlies, overbelasting, dan schuift er iets anders naar voren. Dan komt die aas op tafel.

Dan kiest je systeem voor paraatheid. Paraat om te vluchten of te vechten. Alertheid. Hoogspanning. Tot op het bot gewapend om de strijd aan te kunnen. En daar zijn reserves voor nodig. Veel reserves. Liefst nog meer. Zodat het snel kan rennen als het nodig is.

Als je lichaam de paraatheidskaart speelt, dan kun jij dus “alles goed doen” met eten, en tóch zien dat je lijf niet mee beweegt. Niet omdat je faalt. Niet omdat keto stuk is. Maar omdat je lijf ondertussen met iets heel anders bezig is. Niet “project op gewicht blijven”, maar “project jou beschermen”.

En dan is “nog strenger” vaak niet de oplossing. Strenger eten, langer vasten, harder trekken, dat voelt logisch als je denkt in machines. Maar een lijf dat al op scherp staat, hoort bij extra druk vooral één boodschap: het is blijkbaar nog niet veilig. We moeten een tandje bijzetten.

Dus het houdt vast. Nog meer. Tot je jas niet meer dicht gaat.

Je lijf is niet eigenwijs.

Je lijf is wijs. Van zichzelf. Het is eigen wijs. Wijzer dan jij.

Alleen dát begrijpen kan al lucht geven. Niet omdat alles daarmee opgelost is, maar omdat je stopt met ruzie maken met een systeem dat ongelooflijk slim is en heel veel respect verdient.

En ja, het is soms bloedirritant. Maar het is óók indrukwekkend. Vind ik.

Inmiddels heb ik een nieuwe jas, twee maten groter. Ik heb daar vrede mee. Hoe naar ook. Omdat ik het snap: er is nu geen quick fix.

Het enige wat nu helpt, is niet nóg strenger worden, maar juist zachter. Mijn lijf laten voelen dat het veilig is. Niet met grote gebaren, maar met kleine signalen. Uit de overleefstand komen. Loslaten. Vertragen waar het kan. Grenzen bewaken. Rouw en stress niet wegduwen, maar erkennen. 

En vooral dit: mijn lijf niet meer behandelen als een tegenstander, maar als een bondgenoot die al die tijd maar één ding probeert te doen.

Mij overeind houden. Niet eigenwijs. Maar eigen wijs.

PS: Zacht zijn betekent natuurlijk niet dat ik ben gestopt met keto of nu croissants sta te knuffelen. Ik eet gewoon nog steeds strikt keto. Alleen niet meer met de zweep.