Toen Matty Barnhoorn (1962), oprichter van TheNewFood, in 2001 strikt koolhydraatarm/keto ging eten veranderde dat haar leven compleet. Van altijd honger, naar eetrust en verzadiging. Van altijd aan de lijn, naar altijd op gewicht. Van allerlei gezondheidsproblemen, naar bruisende gezondheid. Van altijd moe en lusteloos, naar bergen energie. Elke dag weer! En dat alleen door anders te eten! Haar grootste wens is dat nog heel veel meer mensen deze aanpak ontdekken, zodat ook zij zich zo heel veel beter kunnen gaan voelen! In haar blogs deelt ze wat haar bezighoudt.
Regelmatig vragen mensen hoe lang je keto kunt blijven eten. En dan bedoelen ze meestal niet: hoe lang kun je kiezen voor puur en echt eten met voldoende voedingsstoffen in plaats van brood, pasta, pizza, koek, rijst, fabriekseten, frisdrank of suiker? Hoe lang houdt je lijf dat gezonde eten vol?
Meestal gaat die vraag over iets anders. Over hoop. Over verlangen naar bewijs dat het ooit rustiger wordt. Dat keto op een dag niet altijd zal voelen als opletten, kiezen, weigeren, uitleggen en opnieuw beginnen.
Dat snap ik heel goed. Zolang het oude eten nog aan je trekt, lijkt een leven zonder brood, koek, chips, pasta en zoetigheid bijna onmogelijk. Dan denk je: hoe moet ik dit ooit mijn hele leven doen? Blijf ik dan altijd vechten? Blijf ik dan altijd degene die niet meedoet? Blijf ik dan altijd bang dat ik weer terugval? Maar dat is denken vanuit de fase waarin het oude eten nog macht heeft. Dat is denken vanuit je nog verslaafde brein.
Hoe lang kun je gestopt zijn met roken?
Ik herken dat van roken. Ik heb vroeger gerookt en stoppen was moeilijk. Niet omdat ik niet wist dat roken slecht voor me was. Dat wist ik heus wel. Ik had er zelfs lichamelijk last van. Ik hoestte, werd benauwd en voelde dat het me geen goed deed. En toch trok het.
Dat is verslaving. Je kunt heel goed weten dat iets je niet goed doet en er toch naartoe getrokken worden. Daarom is het zinloos om tegen iemand die nog midden in die trek zit te zeggen: “Dan doe je het toch gewoon niet?” Zo simpel voelt het op dat moment niet.
Maar als je eenmaal eindelijk écht gestopt bent, verandert er iets. Dan vraag je je niet elke ochtend af of je het vandaag weer gaat volhouden om niet te roken. Je rookt gewoon niet meer. Niet omdat roken nooit bestaan heeft, maar omdat het niet meer bij je hoort.
Stoppen met eten wat je ziek en dik maakt
Zo kan dat met keto ook gaan. Wat eerst voelt als volhouden, kan later voelen als vrijheid. Voor mij is keto niet iets wat ik elke dag met samengeknepen billen probeer vol te houden. Ik eet inmiddels al zo’n 25 jaar gezond koolhydraatarm keto. Niet omdat ik zo graag streng wil zijn, maar omdat ik weet wat het alternatief met mij doet.
Toen ik begon, was ik eind dertig en voelde ik me slecht. Ik had veel klachten, was moe, had vaak hoofdpijn, voelde me opgeblazen en had veel last van mijn maag. Ik was bovendien te zwaar en mijn hoofd was voortdurend bezig met eten.
Sinds ik gezond koolhydraatarm keto eet, zijn die klachten verdwenen. En ze zijn niet teruggekomen. Niet omdat ik geluk heb gehad, maar omdat ik ben gestopt met eten wat mijn lijf steeds opnieuw uit balans bracht.
Dus als iemand vraagt: “Kun je keto je hele leven volhouden?”, denk ik vooral: waarom zou je terug willen naar de manier van eten waardoor je je zo slecht voelde? Dat is volgens mij de grote verandering bij mensen die voor altijd keto eten.
De verslaving voorbij
In het begin kan keto voelen als alles wat je niet meer mag. Later kan het voelen als alles wat je niet meer hoeft. Je hoeft niet meer de hele dag met eten bezig te zijn. Je hoeft niet meer telkens opnieuw te beginnen. Je hoeft niet meer door die eetdrang heen. Je hoeft niet meer terug naar de klachten waarvan je eindelijk verlost bent.
Dan wordt “ik mag dit niet” langzaam “ik eet dit niet”. Dat is een wereld van verschil.
Ik kan gewoon ergens zijn waar koekjes op tafel staan en dan staan daar koekjes. Meer niet. Soms ben ik er wel nieuwsgierig naar. Wat is dat voor koekje? Zou het goed gemaakt zijn? Ruikt het naar echte boter, naar noten, naar vanille, of vooral naar fabriek?
Dan ruik ik eraan, zoals iemand die al haar hele leven kookt en bakt dat kan doen. Maar daarna leg ik het terug. Niet uit ‘strengheid’. Niet omdat ik mezelf moet tegenhouden. Maar omdat het voor mij een niet-eetbaar-voorwerp is geworden en niet iets wat ik hoef te eten. Gelukkig niet.
Dat klinkt misschien vreemd als je nog midden in de trek zit. Dan lijkt ruiken gevaarlijk. Dan lijkt kijken al lastig. Maar juist daarom vertel ik het. Niet omdat iedereen dit moet doen, zeker niet. Maar omdat het laat zien dat de verhouding met eten echt kan veranderen. Het koekje is niet veranderd. Mijn verhouding tot het koekje is veranderd.
Wat mensen onderweg ontdekken
Ik hoor dit ook al jaren van mensen die met onze aanpak starten. In het begin denken ze vaak nog dat keto vooral gaat over missen. Geen boterham meer bij de lunch. Geen koekje bij de koffie. Geen pasta op tafel. Geen chips op de bank. Geen gebak op een verjaardag.
Maar na een tijdje merken veel mensen iets anders. Ze missen niet alleen kilo’s. Ze missen ook de eetdrang. De snaaibuien. De opgeblazen buik. De energiedips. Het schuldgevoel. Het voortdurende gevecht in hun hoofd. En dát maakt volhouden anders.
Natuurlijk betekent dat niet dat het voor iedereen vanaf dag één makkelijk is. Zeker niet. Oude gewoonten kunnen hardnekkig zijn. Sociale situaties kunnen lastig zijn. Vakanties, feestjes, stress, verdriet en vermoeidheid kunnen je terugtrekken naar oud gedrag. Maar lastig is niet hetzelfde als onmogelijk.
Een bewuste keuze
“Ik mag dit niet” voelt als straf. “Ik eet dit niet” voelt als een bewuste keuze. Het is de keuze van iemand die weet wat bepaalde voeding met haar doet en daar niet meer naartoe wil. Dus niet omdat ze niet van al die heerlijk koolhydraatrijke voeding houdt, maar omdat ze het niet meer wil eten.
Daarom is de vraag “hoe lang kun je keto eten?” eigenlijk niet moeilijk. Qua gezondheid kun je keto langdurig eten, als je het goed samenstelt en je lijf voedt met echt eten. Dus niet richting dirty keto, waarbij alleen koolhydraten worden geteld en nauwelijks nog wordt gekeken naar de kwaliteit van wat je eet.
Gezond koolhydraatarm keto draait niet om zoveel mogelijk vet en zo weinig mogelijk koolhydraten. Het draait om echt eten dat je lijf voedt. Om rust in je bloedsuiker. Om minder eetdrang. Om maaltijden waar je op kunt bouwen. Om een manier van eten die niet alleen helpt om af te vallen, maar ook om beter te functioneren.
Iemand die keto eet
En praktisch gezien? Ja, er zijn heel veel mensen die dit jarenlang volhouden. Niet omdat zij elke dag sterker zijn dan hun trek. Dat is nou juist het punt. Die trek is er vaak helemaal niet meer. Ze staan niet elke dag op met de gedachte: vandaag ga ik geen pasta eten, vandaag blijf ik sterk, vandaag raak ik geen koekjes aan. Zo werkt het niet.
Voor veel mensen verandert keto na verloop van tijd van een keuze in een vanzelfsprekendheid. Pasta, brood, koek, chips en suiker zijn dan niet meer de dingen die je jezelf dapper ontzegt. Ze zijn gewoon geen onderdeel meer van hoe je eet. Zoals iemand die vegetarisch eet niet bij elk stuk vlees denkt: jammer, dat mag ik niet. Die eet dat gewoon niet. Het hoort niet bij haar of zijn manier van leven.
Zo kan gezond koolhydraatarm keto ook worden. Niet als straf, niet als gevecht, maar als iets wat klopt.
Geen straf
En er verandert nog iets wat mensen zich vaak nauwelijks kunnen voorstellen als ze nog midden in de trek zitten. Als er ergens weinig of bijna niets te eten is wat bij mij past, voel ik me niet zielig. Ik voel me niet gestraft. Ik denk niet: wat erg, ik mag niks. Ik kijk gewoon praktisch wat er wél kan.
Ligt er ergens een stukje vlees tussen de rijst, dan haal ik dat stukje vlees eruit. Is er een stukje kaas, vis, ei, kip of groente, dan eet ik dat. Dan voed ik mezelf daarmee en dan ben ik tevreden. Niet omdat het feestelijk of ideaal is, maar omdat het genoeg is. Omdat het klopt met wat ik wil. Omdat ik eet om me te voeden. En ja, dat mag ook heerlijk zijn (graag zelfs), maar daar gaat het niet primair om.
Dat is voor mij vrijheid. Niet dat altijd alles beschikbaar is. Niet dat elk buffet, elk feestje of elke maaltijd perfect keto is. Maar dat ik niet meer omver word geblazen door wat er níet is. Ik raak niet in paniek. Ik voel me niet tekortgedaan. Ik hoef niet meer boos of verdrietig te worden omdat er geen broodje, koekje, pasta of gebak voor mij klaarstaat.
Je denkt er niet de hele dag over na. Je hoeft jezelf niet steeds tegen te houden. Je bent vooral blij dat je niet meer terug hoeft naar de onrust, de klachten, de eetdrang en het steeds opnieuw beginnen. En dat is misschien wel het grootste verschil. Wat eerst onmogelijk lijkt, kan later zo gewoon worden dat je je bijna niet meer kunt voorstellen dat je ooit anders at.
Niet voor even. Maar omdat je niet meer terug wilt.
Lekker is geen reden
Soms reageren mensen met: “Ja maar, ik hou van croissantjes, pasta en ijs. Dat ga ik echt niet mijn hele leven laten staan.” Dat snap ik echt. Ik ben ook dol op croissantjes, chips, koekjes, ijs en pasta. Nog steeds. Als ik het allemaal kon eten zonder gevolgen, zou ik het misschien ook doen. Maar dat is nu juist het punt: voor mij heeft het wél gevolgen.
Ik weet ook nog steeds dat ik roken lekker vond. Ik rook al heel veel jaren niet meer, maar ik ga niet doen alsof ik nooit heb begrepen waarom iemand een sigaret opsteekt. Natuurlijk begrijp ik dat. Ik vind het nog steeds lekker ruiken. Alleen is iets lekker vinden niet hetzelfde als het blijven doen.
Zij zijn veel afgevallen
Diabetes 2 omgekeerd
