BLOG 37: De val van een 8-jarig meisje.

EEN KAPOTTE KINDERHEUP DOOR KOOLHYDRATEN?

Dat klinkt vreemd. Misschien zelfs overdreven. Maar precies daarom wil ik dit verhaal vertellen. Omdat koolhydraten bij sommige mensen over veel meer gaan dan aankomen of afvallen.

Ik was acht jaar oud toen ik uitgleed in de badkamer. Mijn zus en ik zaten samen in bad toen de telefoon ging. Mijn moeder was boodschappen doen. Ik stapte uit bad om de telefoon op te nemen, gleed uit en vanaf dat moment kon ik niet meer opstaan. Ik niet meer overeind komen van de pijn.

Mijn moeder vertelde later dat ze op datzelfde moment in de supermarkt ineens voelde: ik moet naar huis. Nu. Ze liet haar winkelwagen staan en kwam terug naar huis. Ik werd met de ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Maar er werd niets gevonden. Pas veel later bleek ik epifysiolysis te hebben, niet veroorzaakt door de val, wel aan het licht gekomen door de val.

Epifysiolysis een vrij zeldzame aandoening waarbij de groeischijf van de heup loslaat. Dit komt opvallend veel vaker voor bij kinderen met overgewicht en insulineresistentie. En dan meestal bij jongens. Omdat ik een meisje was, duurde het lang voordat de juiste diagnose werd gesteld. Doordat de diagnose zo lang duurde raakte die heup uiteindelijk zo ernstig beschadigd dat ik jaren later een kunstheup moest.

En ik kreeg het ook aan de andere kant, maar die tweede heup herkenden we meteen en daardoor kon die kant sneller geopereerd worden, waardoor de schade iets beperkter bleef.

WAAROM VERTEL IK DIT?

Omdat veel mensen denken dat insuline resistentie, of het wel of niet goed kunnen verwerken van koolhydraten alleen met gewicht te maken heeft. Je eet te veel koolhydraten, je wordt dik. Je eet minder koolhydraten, je valt af.

Bij sommige mensen kan het lichaam al heel jong moeite hebben om koolhydraten goed te verwerken. Het lijf moet dan steeds meer insuline aanmaken om bloedsuiker stabiel te houden. Dat noemen we insulineresistentie.

Maar dat woord klinkt eigenlijk veel te klein voor wat er in een lichaam kan gebeuren. Want als je lijf jarenlang moeite heeft met koolhydraten verwerken, heeft dat niet alleen invloed op je gewicht. Het kan invloed hebben op je groei, je hormonen, je bloeddruk, je ontstekingsgevoeligheid, je honger, je energie, je gewrichten en zelfs op hoe een lichaam zich ontwikkelt.

Ik lag daar als achtjarig meisje dus niet alleen omdat ik “te zwaar” was. Ik lag daar omdat mijn lichaam waarschijnlijk al heel jong liet zien: ik kan niet goed omgaan met de hoeveelheid koolhydraten en insuline waar ik mee te maken krijg.

EN DAT BEGINT BIJ VEEL MENSEN VEEL EERDER DAN ZE DENKEN

Tegenwoordig worden problemen met koolhydraten vaak vooral gekoppeld aan ultra-bewerkte voeding en onze moderne leefstijl. Natuurlijk heeft onze huidige voedselomgeving daar enorme invloed op.

Maar mijn moeder had hier ook al enorme problemen mee. Haar moeder ook. En zij leefden niet tussen fastfoodketens en schappen vol ultra-bewerkt ‘eten’. Onze moderne wereld maakt vooral veel zichtbaarder wat bij sommige families al generaties aanwezig was.

HET IS GEEN AAN- OF UITKNOP

We praten vaak over insulineresistentie alsof je het wel of niet hebt. Maar de ernst ervan kan enorm verschillen. Sommige lichamen moeten al vanaf jonge leeftijd veel harder werken om bloedsuiker stabiel te houden. Sommige kinderen maken al vroeg veel meer insuline aan dan andere kinderen. En dat doet iets met een lichaam dat nog volop in ontwikkeling is.

Tijdens een congres hoorde ik ooit een specialist vertellen over baby’s die tijdens de zwangerschap, dus in de buik, eigenlijk al baden in hoge glucose- en insulinewaarden. Dat beeld is me altijd bijgebleven.

Natuurlijk is het biologisch ingewikkelder dan dat simpele beeld. Maar de kern klopt wel degelijk: een baby wordt in de baarmoeder beïnvloed door de metabole toestand van de moeder. Bij sterke insulineresistentie of zwangerschapsdiabetes krijgt een baby meer glucose aangeboden en gaat de baby zelf meer insuline produceren.

En insuline is niet alleen een bloedsuikerhormoon. Het is ook een krachtig opslag- en groeihormoon dat invloed heeft op veel meer processen in het lichaam dan de meeste mensen beseffen.

ALS JE LIJF KOOLHYDRATEN NIET GOED VERWERKT

Steeds vaker worden verbanden gezien tussen metabole ontregeling, insulineresistentie en klachten of aandoeningen zoals:
Overgewicht.
Hoge bloeddruk.
PCOS.
Leververvetting.
Gewrichtsklachten.
Ontstekingen.
Chronische vermoeidheid.
Slaapapneu.
Vruchtbaarheidsproblemen.
Migraine.
Huidproblemen.
Jicht.
Endometriose.
Depressieve klachten.
Hart- en vaatziekten.
Eetonrust en voortdurende trek.
Steeds weer aankomen.
Moeite hebben met afvallen.
En dus soms zelfs ernstige orthopedische problemen zoals epifysiolysis.

Dat betekent niet dat al deze klachten één simpele oorzaak hebben. Maar het betekent wel dat we veel te lang naar losse diagnoses hebben gekeken, terwijl er bij sommige mensen één diepere metabole ontregeling onder ligt.

WAAROM REAGEERT NIET IEDER LICHAAM HETZELFDE?

Dit verklaart misschien ook waarom niet ieder lichaam hetzelfde reageert. Waarom de één relatief makkelijk afvalt op keto, terwijl het andere lichaam veel moeizamer reageert.

Waarom sommige mensen tijdens stress razendsnel aankomen. Waarom de één later weer makkelijker koolhydraten lijkt te kunnen eten zonder direct aan te komen, terwijl een ander lichaam daar gevoelig voor blijft. Zelfs voor ’teveel keto’ eten.

De ernst en duur van problemen met koolhydraten verwerken bepalen waarschijnlijk ook hoe flexibel een lichaam later nog kan worden.

KETO IS GEEN SIMPELE RESETKNOP

Ik geloof niet dat ieder lichaam na een tijdje keto weer teruggaat naar nul, alsof er nooit iets is gebeurd. Een lichaam dat al vanaf de jeugd metabool ontregeld is, draagt een langere geschiedenis met zich mee.

Maar dat betekent niet dat herstel niet mogelijk is. Het betekent wel dat herstel bij de één anders verloopt dan bij de ander.

Voor sommige mensen is keto geen snelle reset, maar een manier om een lichaam dat al heel lang ontregeld is weer rust, richting en stabiliteit te geven. Dan is keto ‘voor altijd’.

HET GESPREK MOET VERANDEREN

Niet alleen over kilo’s. Niet alleen over afvallen. Maar over wat er gebeurt als een lichaam jarenlang moeite heeft met het verwerken van koolhydraten. Misschien begint dat verhaal veel eerder dan je denkt. En misschien gaat het langer door dan je zou willen.