Misschien heb je het zelf al meegemaakt: na maanden (en soms al na weken) gezond keto eten pak je ineens een bord pasta of een stuk taart. Even lekker, maar daarna voel je je opgeblazen, moe, misschien misselijk of zelfs trillerig. Hoe kan dat? Het antwoord: fysiologische insulineresistentie. 

Fysiologische insulineresistentie betekent niet dat je nooit meer koolhydraten kunt eten. Het betekent dat je lijf zich aanpast aan wat je vaak doet, en dat (terug) omschakelen tijd kan vragen. Ik leg het op deze pagina uit.

Wat is ‘gewone’ insulineresistentie?

Voor ik uitleg wat fysiologische insulineresistentie is, kijken we eerst even naar ‘gewone’ insulineresistentie. Als je jarenlang veel koolhydraten eet, moet je alvleesklier steeds meer insuline aanmaken om alle suikers uit je bloed te halen. Op den duur reageren je cellen minder goed op insuline. Je bloedsuikers blijven hoger en gaan meer schommelen. Dat noemen we insulineresistentie.

Het is chronisch, ongezond en ligt aan de basis van veel klachten en aandoeningen zoals diabetes type 2, hart en vaatziekten, hoge bloeddruk, niet-alcoholische leververvetting, PCOS en overgewicht. Gelukkig kun je hier heel veel invloed op hebben. Door (tijdelijk of langdurig) koolhydraatarm of keto te eten, geef je je lijf rust. Voor veel mensen verdwijnen klachten die jarenlang “gewoon bij hen hoorden”.

Wat is fysiologische insulineresistentie door keto?

Wanneer je gezond koolhydraatarm of keto eet, heeft je lichaam ineens veel minder insuline nodig. Je alvleesklier draait minder, je waarden worden rustiger en je lijf schakelt over naar vetverbranding. Daar hoort ook een aanpassing bij. Je spieren worden minder gericht op het snel wegwerken van grote hoeveelheden glucose, omdat je die simpelweg bijna niet meer eet. Je lichaam spaart glucose alleen waar nodig.

Dat heet fysiologische insulineresistentie. Het is geen ziekte. Het is een normale afstemming op een low-carb omgeving.

Cheaten als je al langer strikt keto eet

Als je na een periode keto ineens veel koolhydraten eet, komt dat voor je lijf als een schok. Je glucose stijgt sneller en hoger dan je gewend bent, en je systeem reageert daarop. Daardoor kun je klachten krijgen zoals een opgeblazen gevoel, moeheid, hoofdpijn, hartkloppingen of een soort “kater” in je lijf. Dat betekent niet dat keto ongezond is. Het betekent dat je lijf inmiddels gewend is aan rust.

En hoe lang duurt het voordat je lijf weer goed met veel koolhydraten om kan gaan? Dit is belangrijk, want hier gaat het vaak mis in hoe mensen dit interpreteren. Veel mensen denken: “Mijn alvleesklier kan niet meteen opschakelen, maar na een paar dagen is dat wel weer normaal.” Alleen: bij een echte omschakeling van langere tijd keto naar weer veel koolhydraten, kan die aanpassing weken duren.

Dit fenomeen wordt bevestigd door onzerzoeken (zie bronnen). Conclusie: Als je na langere tijd keto ineens weer veel koolhydraten gaat eten, kan je lijf daar een tijd “onhandig” in zijn. Dat is geen bewijs dat je kapot bent, en ook geen bewijs dat keto gevaarlijk is. Het is simpelweg hoe adaptatie werkt. De praktische oplossing is simpel: blijf bij je keto-aanpak als je je daar goed bij voelt. Smokkel niet!

Cheaten in de beginfase van keto

Misschien denk je nu: “Oké, dan kan ik in de eerste weken nog best af en toe smokkelen.” Maar ook in de startfase is het slimmer om niet te smokkelen. Want je lijf is dan bezig om af te kicken van koolhydraten en over te schakelen naar vet als brandstof. Zodra je meer koolhydraten neemt, onderbreek je dat proces. Bovendien duurt het langer voordat je uit je verslaving bent. 

En dan moet je in feite steeds opnieuw beginnen met afkicken en toewerken naar soepele vetverbranding. 

Cheaten met alcohol

Alcohol is voor je lichaam geen gewoon extraatje maar een giftige stof die je lever met voorrang moet afbreken. Zolang je lever daarmee bezig is, gaat vetverbranding omlaag en maakt je lichaam minder ketonen. Daardoor kunnen je ketonen tijdelijk dalen en kan je vetverbranding en vooruitgang stilvallen, ook als je verder keto eet. Wij raden alcohol daarom af in de eerste maanden. Omdat je lijf moet omschakelen.

En daarna? Bij één glas heeft je lijf er enkele uren ‘last van’, maar bij meerdere glazen kan het tot de volgende dag (en soms langer) doorwerken. Je slaap wordt vaak ook slechter, waardoor je de volgende dag meer honger, meer trek en meer drang kunt hebben. En wat veel mensen herkennen: alcohol haalt vaak de rem eraf, ook wat betreft eten. En zelfs als het keto blijft: keto-hapjes zijn niet automatisch onschuldig als de hoeveelheid uit de hand loopt. Alcohol maakt het voor veel mensen lastig om bij “genoeg” te blijven.

Die hapjes stapelen snel op, juist omdat je verbranding op dat moment lager staat. Daarom is alcohol voor veel mensen een van de grootste saboteurs. En nog iets: je komt na alcohol meestal wel weer terug in ketose, maar alcohol beschadigt je lijf en brein, verhoogt onder andere je kankerrisico, en je lever krijgt geen rust als je regelmatig drinkt. Al met al gaat ‘gezond keto’ niet echt samen met veel drinken.

Is keto wel slim?

Jazeker! Naar schatting 90% van de mensen is al (in meer of mindere mate) insulineresistent. Hun lichaam kan koolhydraten niet goed verwerken, met overgewicht en klachten tot gevolg. Met een gezonde koolhydraatarme/keto-aanpak kun je dit vaak omkeren.

Al binnen een paar dagen verdwijnen vermoeidheid, opgeblazen buik, constante trek en vaak ook pijnklachten. Diabetes kan verbeteren of zelfs verdwijnen, hormonen komen in balans en je voelt je energieker dan ooit.

Wil jij ook starten met gezond keto eten? Je kunt op een gezonde en effectieve manier beginnen, met weekmenu’s in de startgidsen, of start samen met ons nieuwe succesvolle Keto & Support Pluspakket. Al binnen enkele weken zul je merken dat je je heel veel beter en energieker gaat voelen, al veel gewicht kwijt bent en allerlei kwalen verminderen.