SAMENVATTING VAN DE VIDEO
Hormonale ziekte
Overgewicht is een hormonale ziekte. Met name het hormoon insuline speelt een grote rol bij overgewicht. De meeste mensen met overgewicht zijn resistent geworden tegen insuline. “Dit is in essentie een voorstadium van diabetes 2. Insuline zorgt ervoor, dat glucose ofwel bloedsuiker in de cellen wordt toegelaten. Die verbranden dit ondermeer voor energie. Wanneer iemand insulineresistent is, heeft het lichaam moeite om het bloedsuiker naar de cellen te transporteren. Maar het kan ook niet in het bloed blijven zitten. Dan zou je acuut een aanval krijgen van diabetes.”
Wanneer je insulineresistent bent, blijft je lichaam zijn best doen om bloedsuikers te verwerken, door simpelweg nog meer insuline aan te maken. De insulineniveau’s blijven almaar stijgen. Een tijdje, jaren zelfs, kan het lichaam dit bijbenen en de bloedsuikerniveau’s blijven stabiel. Maar dit kan niet eeuwig zo blijven doorgaan. Het bloedsuikerniveau begint boven de maximale bandbreedte uit te stijgen en je krijgt diabetes.
“Het zal niemand verbazen”, zegt dr Hallberg, “dat de meeste van mijn patiënten insulineresistent zijn, of diabetes hebben. Misschien denk je, gelukkig, ik hoor daar niet bij. Maar bedenk dan, dat bijna vijftig procent van de volwassen Amerikanen op dit moment diabetes heeft of pre-diabetes. Dat zijn bijna 120 miljoen mensen!”
Ongemerkt insulineresistent
Zeker in de Verenigde Staten, heeft vrijwel iedereen problemen met insuline. Bij een aantal valt het niet meteen op. Mensen kunnen heel lang zonder klachten leven met verhoogde insuline-niveaus. Ze kunnen zelfs jaren, decennia zelfs, insulineresistent zijn. Pas daarna krijgen ze de diagnose pre-diabetes of diabetes.
“Onderzoek wijst uit, dat 16 tot 25 procent van de Amerikaanse volwassenen met een normaal gewicht, ook insulineresistent is. Dat zijn er dus heel veel!” Bij voortdurende insulineresistentie, loop je dus een groot risico, diabetes 2 te ontwikkelen. En dat niet alleen. “Insuline geeft ons ook een hongergevoel. En het zorgt er ook voor, dat het voedsel dat we eten, waarschijnlijk wordt opgeslagen als vet. Insuline is ons hormoon dat er voor zorgt dat we vet opslaan. Het is het vet-opslag-hormoon.”
Minder koolhydraten als oplossing
Niet alleen speelt insuline dus een grote rol bij ziekten als obesitas, maar ook bij metabolische stoornissen als diabetes. Met dit in gedachten, is dr. Sarah Hallberg op zoek gegaan naar een oplossing. “Wat als we bij deze problemen teruggaan naar de oorsprong, en we gewoon niet zoveel glucose tot onze beschikking hadden, wat door insuline allemaal moet worden verwerkt?” Ze wijst op een grafiek.
“Wat je eet, delen we onder in drie groepen van macronutriënten. De koolhydraten, de eiwitten, en de vetten. Elke groep heeft een ander effect op het glucosegehalte en daarmee op het insulineniveau. Wanneer we koolhydraten eten, stijgt ons insuline- en glucoseniveau snel. Bij eiwitten ziet het er al een stuk beter uit. Maar kijk eens wat er gebeurt, wanneer we vet eten. In essentie: niets! Een horizontale lijn in de grafiek. En dit blijkt erg belangrijk.”
Ze vertaalt de grafiek naar een bekend dagelijks tafereel voor veel Amerikanen: “veel Amerikanen eten Chinese maaltijden, maar dan wel de Amerikaanse variant daarvan. Hierbij doen zich altijd dezelfde regels voor. De eerste regel is: je eet er altijd teveel van. Regel 2: je krijgt pas een stopsignaal wanneer je allang vol zit. Regel 3: een uur later heb je alweer honger. Hoe komt dit?
De rijst in de maaltijd zorgt voor een torenhoge stijging van glucose en insulineniveau’s, wat niet alleen een hongergevoel aanwakkert, maar ook vetopslag en cravings. Dus als je toch al insulineresistent bent, en je insulineniveau’s zijn al verhoogd, dan heb je ook nog voortdurend honger. Je zit dan in het patroon dat er als volgt uitziet: je eet koolhydraten – je glucose stijgt – je insuline stijgt – je hebt honger en je slaat vet op.”
Juiste adviezen over eten
Het is dan ook erg belangrijk om mensen juist te adviseren over hun eetgewoonten. “Neem patiënten met diabetes 2. Voor hun luiden de officiële adviezen, dat ze 40 tot 65 gram koolhydraten moeten eten per maaltijd, en daarnaast wat er nog in snacks zit. Dat zijn veel koolhydraten, neem dat maar van mij aan! Zeker als je in gedachten houdt hoe dit uitpakt voor de gehaltes aan glucose, bloedsuiker en insuline.”
In essentie bevelen we mensen officieel aan, dat ze precies dat eten, wat hun problemen veroorzaakt. Klinkt dat gek? Dat is het ook. Want in de basis, komt diabetes neer op koolhydratenvergiftiging. We krijgen de bloedsuikers niet meer de cellen in, en dat veroorzaakt problemen op korte termijn, maar de langetermijngevolgen zijn nog groter. Insulineresistentie is in essentie ook een staat van koolhydraten-intolerantie. Dus waarom blijven we doorgaan met mensen te adviseren, koolhydraten te eten?”
Vicieuze cirkel
“De richtlijnen van de Amerikaanse diabetesvereniging (de American Diabetes Association) stellen dat er geen onweerlegbaar bewijs voor is, dat er een grens is aan de inname van koolhydraten.
Maar die richtlijnen erkennen ook, dat koolhydraten het meeste bijdragen aan de stijging van je bloedsuiker. En daaruit trekken ze de conclusie, dat hier dus ook medicatie voor nodig is en dat die hierop gericht moet zijn. De richtlijnen stellen vervolgens ook: als je medicatie inneemt tegen diabetes, dan moet je juist koolhydraten eten. Anders immers, wordt je bloedsuiker te laag (door de medicijnen).
Laten we eens kijken naar de vicieuze cirkel die dit advies veroorzaakt. Je moet dus koolhydraten eten, en dus medicijnen innemen, en dan moet je nog meer koolhydraten eten om de bijwerkingen van de medicijnen te voorkomen, en zo is de cirkel rond en die blijft rondgaan!”
Verkeerde richtlijnen
Nog erger is het volgens dr. Hallberg, dat geen enkele van de meer dan tachtig richtlijnen van de Diabetes Associatie, streeft naar het omkeren van diabetes 2.
“Dit moet echt worden veranderd. Want diabetes type 2 kan worden teruggedraaid, in de meeste situaties, en zeker als je er vroeg mee begint. Niet alleen moeten we mensen dit laten weten, we moeten hun ook praktische adviezen geven om dit zelf te kunnen doen.
Neem de koolhydraten. Misschien is dit een schokkende mededeling, maar we hebben ze niet nodig. Onze minimale dagelijkse benodigde hoeveelheid aan koolhydraten is nul. We hebben essentiële aminozuren (dat zijn de eiwitten) nodig, en essentiële vetzuren, maar er bestaat niet zoiets als essentiële koolhydraten. Een voedingsstof is essentieel, wanneer we hem nodig hebben om te functioneren en we hem niet uit iets anders kunnen halen. Maar glucose maken we genoeg, de hele tijd, dit heet gluconeogenese.
Dus we hebben geen koolhydraten nodig, we worden erg ziek van de overconsumptie daarvan, en toch blijven we doorgaan met patiënten adviseren om dagelijks, de helft van hun totale energiebehoefte uit koolhydraten te halen. Het is onzinnig!”
Volgens dr Hallberg is het veel zinniger om de meeste koolhydraten weg te laten.
De juiste oplossing
“In mijn kliniek leren we patiënten om een klein deel van hun energiebehoefte uit koolhydraten te halen. Hoe dat in zijn werk gaat? Wanneer onze patiënten hun koolhydraten beperken, daalt hun glucosegehalte. Daardoor hebben ze ook niet meer zoveel insuline nodig. De insulineniveau’s dalen, en snel ook.”
Dit is erg belangrijk voor onze gezondheid in het algemeen. Een studie gebaseerd op de National Health and Nutrition Examination Survey, beter bekend als NHANES, toonde aan dat de grootste risicofactor voor ziekten aan de kransslagaders, insulineresistentie is. Deze is verantwoordelijk voor maar liefst 42 procent van de hartaanvallen.
“Interventie door koolhydraatarm te eten, werkt zo snel, dat we mensen letterlijk af kunnen koppelen van honderden units aan insuline binnen dagen of weken.
Opmerkelijke resultaten
“Recent nog, kwam een jonge vrouw bij mij binnen, die al twintig jaar rondliep met diabetes 2. Een arts van een andere kliniek had haar gezegd, dat ze er maar gewoon aan moest wennen dat ze ziek was. Haar diabetes was geheel niet meer onder controle, ook al gebruikte ze meerdere medicijnen, waaronder bijna driehonderd units aan insuline, die continu in haar werden geïnjecteerd met een pomp, dag in dag uit. We lieten haar koolhydraatarm eten. Vier maanden later had ze niet alleen gewicht verloren, nog beter was het, dat ze niet meer ziek was. Ze had permanent normale bloedsuikerwaarden. Dat alles zonder diabetesmedicatie. Geen pomp, en niet langer prikken in haar vinger, meerdere keren per dag.”
Dr Hallberg vermijdt het, te spreken van wonderbaarlijke genezingen. Zelf houdt ze het er op, dat haar patiënten geen diabetes meer zullen hebben, zolang ze zich maar houden aan een koolhydraatarm dieet met veel vet.
Vet in plaats van suiker
Hoe ziet koolhydraatarm eten er dan concreet uit? Koolhydraatarm is niet koolhydraatvrij. Het is ook niet dat je heel veel eiwitten eet. Wat komt er dan wel voor in de plaats?
“Mijn patiënten eten vet, en behoorlijk veel ook. Inderdaad: vet! Daar zijn mensen natuurlijk verbaasd over. Wat gebeurt er als ik vet ga eten? Nou, je gaat er heel gelukkig van worden. Want vet is heerlijk en het is ongelooflijk verzadigend! Vergeet niet, vet is het enige macronutriënt dat ons glucoseniveau en onze bloedsuiker- en insulinewaarden laag weet te houden. Zeer belangrijk is dat.”
Eetregels
Voor iedereen heeft dr. Sarah Hallberg haar simpele eetregels opgesteld. Ze zijn zeker belangrijk voor de velen die moeite hebben met het onder controle houden van insulineniveau’s.
1. Wanneer verpakkingen aangeven dat een product mager is, light is, of geen vet bevat: laat het staan. Want als fabrikanten vet eruit hebben gehaald, dan hebben ze er onvermijdelijk koolhydraten of vervangende chemicaliën ingestopt.
2. Eet voedsel. Dit is de belangrijkste regel. Wat voedsel is, spreekt eigenlijk voor zich. Alles wat bij wijze van spreken in een tuin, bos, weide en in het water zou kunnen groeien of wat daaruit natuurlijk wordt voortgebracht, plantaardig en dierlijk.
3. Eet geen voedsel dat je tegenstaat.
4. Eet wanneer je honger hebt, eet niet wanneer je geen trek hebt. Ongeacht het tijdstip.
5. Eet geen granen, aardappelen of suiker.
“Het laatste punt gaat inderdaad best ver. Mensen zeggen: je moet toch granen eten? Nee hoor, het zijn slechts koolhydraten. Of ze zeggen: volkoren granen zijn goed voor ons. Allereerst is veel brood al geen echt volkorenbrood en zijn de vezels eruit verdwenen. Of het is vermengd met geraffineerde bloem.”
“Wanneer je nog wel gevoelig bent voor insuline en dus niet insulineresistent, kun je nog steeds ongeraffineerde volkorengranen eten. Maar wanneer je tot de grote groep behoort met insulineproblemen, maak je het alleen maar erger.”
Minderen altijd goed
Zelf is dr. Sarah Hallberg er een voorbeeld van, dat je nog steeds met mate volkoren granen kunt eten. Je moet dan wel, zoals haar, nog gevoelig zijn voor insuline. Toch besloot ze net zo weinig koolhydraten te eten als ze haar patiënten voorschreef.
“Zou dit voor mij een probleem opleveren omdat ik niet insulineresistent was? Nee. Afgezien van mensen met zeldzame stofwisselingsproblemen, is verminderen van koolhydraten ook goed voor je, zelfs als het niet nodig is. Ik bak bijvoorbeeld muffins op basis van kokosmeel, of met meel van hazelnoten en amandelen. Zowel ikzelf als mijn patiënten eten steeds heerlijk en we genieten er van.”
Tientallen wetenschappelijke onderzoeken tonen steeds weer aan dat koolhydraatarm eten helpt om diabetes 2 te voorkomen en het risico op hart- en vaatziekten en overgewicht, te verlagen. “Het is consistent, het werkt. Veel studies tonen bovendien aan, dat het aantal ontstekingen afneemt in het lichaam. Dat is interessant bij de preventie van ziekten zoals kanker.”
Koolhydraatarm is een stuk goedkoper
In de kliniek van dr. Hallberg deed ze een onderzoek waarbij ze vijftig patiënten die koolhydraatarm en vetrijk aten, vergeleek met vijftig patiënten die werden behandeld naar de richtlijnen van de Diabetes Association.
“Na zes maanden bleek dat de koolhydraatarme groep een significant voordeel had behaald wat betreft hun metabolisme. Het leverde ook een grote kostenbesparing op. Onze analyse toonde namelijk aan, dat onze patiënten jaarlijks tweeduizend dollar konden besparen, alleen al aan diabetesmedicatie die ze niet meer nodig hadden. Bedenk ook hoe groot deze besparing is gezien de diabetes-epidemie, want deze kost de Amerikaanse staat jaarlijks 250 miljard dollar. Dat is ook te zien in een grafiek die het verschil toont tussen beide groepen. De koolhydraatarme groep kon de inname van insuline verminderen met bijna 500 units per dag. Terwijl de groep die de richtlijnen van American Diabetes Association volgde, een toename liet zien van bijna 350 units per dag.”
De grote vraag is dus: Waarom nemen we niet overal de oorzaak weg? Waarom is koolhydraatarm niet de norm
Industriële belangen
“Daarvoor zijn er twee redenen”, zegt dr. Hallberg. “Ten eerste, de status quo. Het is moeilijk om die te doorbreken. Vele agenda’s en belangen spelen mee. Decennia geleden kregen we te horen, dat mager eten het beste was. Maar een recente studie (2015) toonde dat er nul wetenschappelijk bewijs was voor de aanbeveling aan Amerikanen, om vet weg te laten uit hun dieet. In de tussentijd zijn koolhydraten er voor in de plaats gekomen. In essentie was dit een groot experiment, uitgevoerd op miljoenen mensen, en het mislukte verschrikkelijk.”
De tweede reden is financieel: “Vergis je niet, heel veel geld valt er mee te verdienen om mensen ziek te houden. Wat we met name zien bij de samenstelling van de panels die de officiële richtlijnen samenstellen, is dat die vol zitten met partijen met conflicterende belangen.”
Oplossing
De oplossing die dr. Hallberg biedt in haar kliniek voor de epidemie van diabetes, is steeds duidelijker: “Stop het gebruik van medicijnen om een voedingsprobleem te behandelen! Bij een ziekte waarvan koolhydraten de oorzaak zijn, moeten we die weglaten, zodat we weer in aanraking komen met wat we allang wisten, al duizenden jaren geleden. Namelijk wat Hippocrates al zei: Laat voedsel uw medicijn zijn, en medicijnen uw voedsel.” Einde video.
